Σχεδόν το 40% των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων στην Ελλάδα έχει εκτεθεί σε “θεραπείες μεταστροφής”, καταγράφοντας το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρώπη. Το στοιχείο αυτό προκύπτει τόσο από τελευταία έκθεση της ILGA Europe την όσο και από την πρώτη εθνική μελέτη που διεξήγαγε η Orlando LGBTQ+ στην Ελλάδα.
Οι λεγόμενες “θεραπείες μεταστροφής” αποτελούν ψευδοθεραπείες που στοχεύουν στην αλλαγή του σεξουαλικού προσανατολισμού ή/και της ταυτότητας φύλου. Έχουν καταδικαστεί από διεθνείς οργανισμούς ως αντιεπιστημονικές και επιβλαβείς, ενώ έχουν χαρακτηριστεί ως μορφή βασανιστηρίων από το Διεθνές Συμβούλιο Αποκατάστασης Θυμάτων Βασανιστηρίων.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι πρακτικές αυτές εφαρμόζονται κυρίως από επαγγελματίες ψυχικής υγείας (52%), θρησκευτικούς λειτουργούς (24%), επαγγελματίες υγείας (9%) και άλλους “θεραπευτές” ή πρόσωπα χωρίς σαφή επιστημονική ιδιότητα (15%).
Στην Ελλάδα τέτοιες θεραπείες επιτρέπονται αν υπάρχει “συναίνεση”, κάτι που νομιμοποιεί έμμεσα επικίνδυνες πρακτικές, σύμφωνα με ειδικούς.
Οι μορφές που λαμβάνουν ποικίλλουν: από ψυχολογική πίεση και ενοχοποίηση, μέχρι συμπεριφορικές “διορθωτικές” πρακτικές, τιμωρία και αποστέρηση σε θρησκευτικά πλαίσια, ακόμη και σωματική ή σεξουαλική κακοποίηση (“επανορθωτικός” βιασμός, κυρίως σε θρησκευτικά πλαίσια). Οι συνέπειες είναι ιδιαίτερα σοβαρές για την ψυχική υγεία, με αυξημένα επίπεδα κατάθλιψης, άγχους και αυτοτραυματισμών, ενώ συνδέονται με έως και 30% πιθανότητα απόπειρας αυτοκτονίας.
Σε νομοθετικό επίπεδο, η Ελλάδα προχώρησε το 2022 σε απαγόρευση των “θεραπειών μεταστροφής”. Ωστόσο, το ισχύον πλαίσιο θεωρείται ελλιπές, καθώς επιτρέπει την εφαρμογή τους εφόσον υπάρχει “συναίνεση”. Ειδικοί επισημαίνουν ότι αυτή η εξαίρεση δημιουργεί ένα επικίνδυνο κενό, το οποίο στην πράξη μπορεί να νομιμοποιεί και να διαιωνίζει βλαπτικές πρακτικές, αφήνοντας ιδιαίτερα εκτεθειμένα ανήλικα και νεαρά άτομα.
Πηγή: The Press Project