Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε ψήφισμα με 447 ψήφους υπέρ, 160 κατά και 43 αποχές, ζητώντας τη θέσπιση κοινού ορισμού του βιασμού σε επίπεδο ΕΕ. Σύμφωνα με το κείμενο, κάθε σεξουαλική πράξη χωρίς συναίνεση θα πρέπει να θεωρείται βιασμός, με στόχο την εναρμόνιση των διαφορετικών εθνικών νομοθεσιών.
Το ψήφισμα υιοθετεί την αρχή “μόνο το ναι σημαίνει ναι”, που έχει ήδη εφαρμοστεί σε χώρες όπως η Ισπανία μετά τη μεταρρύθμιση του 2022. Η συναίνεση, σύμφωνα με τους ευρωβουλευτές, πρέπει να είναι ελεύθερη, συνειδητή, σαφής και ανακλητή οποιαδήποτε στιγμή. Παράλληλα, διευκρινίζεται ότι η σιωπή, η έλλειψη λεκτικής ή σωματικής αντίστασης, η απουσία ρητού “όχι”, καθώς και προηγούμενη σχέση ή γάμος, δεν συνιστούν συναίνεση.
Από εδώ και πέρα, η πρωτοβουλία περνά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία είναι η αρμόδια να καταθέσει σχετική νομοθετική πρόταση. Εφόσον αυτό συμβεί, η πρόταση θα πρέπει να εγκριθεί και από τα κράτη-μέλη στο Συμβούλιο της ΕΕ, κάτι που θεωρείται πολιτικά δύσκολο, καθώς αρκετές κυβερνήσεις υποστηρίζουν ότι το ποινικό δίκαιο παραμένει εθνική αρμοδιότητα.
Ο ορισμός του βιασμού στηρίζεται στην έλλειψη συναίνεσης σε 17/27 κράτη-μέλη, αλλά σε κάποια (π.χ Εσθονία) ακόμα βασίζεται στην ύπαρξη βίας/απειλής.
Σήμερα, η έλλειψη συναίνεσης αποτελεί ήδη βασικό στοιχείο στον ορισμό του βιασμού ή της σεξουαλικής επίθεσης σε 17 από τα 27 κράτη-μέλη. Ωστόσο, σε άλλες χώρες εξακολουθούν να ισχύουν ορισμοί που δίνουν έμφαση στη βία, την απειλή ή τον εξαναγκασμό. Στην Εσθονία, για παράδειγμα, απαιτείται παραβίαση της βούλησης μέσω βίας ή απειλής, ενώ στη Λετονία γίνεται λόγος για πράξη υπό πίεση ή καταναγκασμό. Στη Ρουμανία το βάρος πέφτει στην αδυναμία έκφρασης συναίνεσης.
Οι υποστηρικτές της αλλαγής υποστηρίζουν ότι τα παλαιότερα μοντέλα δυσκολεύουν την απόδειξη, οδηγούν συχνά σε άνιση δικαστική ερμηνεία και μπορεί να προκαλέσουν δευτερογενή θυματοποίηση των θυμάτων.
Πηγές: Euronews, European Parliament
Γιατί Υπάρχουμε
