Ομάδα χωρών της ΕΕ, μεταξύ τους η Ελλάδα, η Γερμανία, η Δανία, η Αυστρία και η Ολλανδία, εξετάζει τη Ρουάντα και το Ουζμπεκιστάν ως πιθανές πρώτες χώρες για τη δημιουργία “return hubs”, σύμφωνα με το Politico. Πρόκειται για κέντρα εκτός ΕΕ όπου θα μπορούν να μεταφέρονται απορριφθέντες αιτούντες άσυλο, αφού έχουν εξαντλήσει τα ένδικα μέσα παραμονής τους στην Ευρώπη και μέχρι να απελαθούν οριστικά.
Η πρωτοβουλία βασίζεται στον νέο Κανονισμό Επιστροφών της ΕΕ, ο οποίος δίνει στα κράτη-μέλη τη δυνατότητα να συνάπτουν συμφωνίες με τρίτες χώρες, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται τα ανθρώπινα δικαιώματα και το διεθνές δίκαιο. Οι χώρες φιλοξενίας εξετάζονται ενώ οι συμφωνίες θα πρέπει να γίνουν από μεμονωμένες κυβερνήσεις και να κοινοποιηθούν στην Κομισιόν και τα υπόλοιπα κράτη-μέλη. Στόχος, σύμφωνα με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, είναι οι πρώτες συμφωνίες να κλείσουν το 2026 και τα κέντρα να λειτουργήσουν από το 2027.
Αντίστοιχες απόπειρες, όπως τα ιταλικά κέντρα κράτησης αιτούντων άσυλο στην Αλβανία, ακυρώθηκαν λόγω νομικών προσφυγών.
Η Ρουάντα και το Ουζμπεκιστάν συγκεκριμένα εξετάζονται επειδή βρίσκονται μακριά από τα σύνορα της ΕΕ (σε αντίθεση π.χ. με χώρες όπως η Αίγυπτος και η Λιβύη), άρα θεωρείται ότι μειώνεται ο κίνδυνος διακίνησης ανθρώπων προς την Ευρώπη, και επειδή υπάρχουν ήδη οικονομικές και διπλωματικές σχέσεις με την ΕΕ μέσω σημαντικής χρηματοδότησης. Η ΕΕ έχει διοχετεύσει €900 εκατ. το 2023 στη Ρουάντα μέσω του προγράμματος Global Gateway, ενώ έχει διαθέσει €119 εκατ. σε επιχορηγήσεις προς το Ουζμπεκιστάν.
Οι υποστηρικτές θεωρούν ότι το νέο πλαίσιο δίνει καθαρότερη νομική βάση από προηγούμενες απόπειρες “εξωτερίκευσης” του μεταναστευτικού, όπως τα ιταλικά κέντρα κράτησης αιτούντων άσυλο στην Αλβανία, μπλοκαρίστηκαν από νομικές και πολιτικές προσφγές. Οι επικριτές, μεταξύ τους η Γαλλία, η Ισπανία, οι το κόμμα των Πράσινων και η UNHCR, προειδοποιούν για κίνδυνο παραβίασης δικαιωμάτων και μεταφοράς ανθρώπων σε μη ασφαλείς συνθήκες.
Πηγή: Politico
Γιατί Υπάρχουμε
