Δεν αντέχω, μπούχτισα, έσκασα, μπαΐλντισα, φτάνει. Με ποιο ρήμα περιγράφετε εσείς ότι κουραστήκατε από τον τεράστιο όγκο ειδήσεων και πληροφορίας (άλλο το ένα, άλλο το άλλο) και από την έκθεσή μας σε αδιανόητα πολλές και βίαιες εικόνες πολέμου η ρεαλιστικότητα των οποίων δεν χωράει στο μυαλό μας; Από ένα σπάνιο πλέον ζάπινγκ στην τηλεόραση, μέχρι το συνεχές σκρόλινγκ, πόσο να αντέξεις να βλέπεις εναλλάξ τον Trump να κάνει δηλώσεις σε τόνο τρίτου Παγκόσμιου Πολέμου, κάποιον Ιρανό ανώτατο αξιωματούχο με θρησκευτικά άμφια να απειλεί σε φαρσί με αντίποινα, χάρτες με τα στενά του Ορμούζ που νιώθουμε πια ότι τα ξέρουμε καλύτερα κι από καπετάνιο σε ελληνόκτητο τάνκερ και αναλυτές που εξηγούν είτε το βεληνεκές βαλλιστικών πυραύλων είτε την εκτόξευση της τιμής του μπρεντ (ένα είδος αργού πετρελαίου που επηρεάζει την τιμολόγηση του στην Ευρώπη);
Επηρεάζουν όλα τα παραπάνω τη ζωή μας; Ναι, ξεκάθαρα. Μας δημιουργούν κι άλλο στρες -στο ήδη υπάρχον -που δεν ξέρουμε τι να το κάνουμε; Ναι θα πω. Γίνεται να μην ενημερωνόμαστε όταν συμβαίνουν τόσο σοβαρά γεγονότα; Όχι θα πω, κόντρα στην ανερχόμενη τάση του “news avoidance” παγκοσμίως, δηλαδή την επιλογή του κοινού να αποφεύγει συνειδητά τις ειδήσεις σε όλα τα μέσα και τις πλατφόρμες. Στην Ελλάδα, η κατανάλωση ειδησεογραφικού περιεχομένου δημιουργεί αρνητικά συναισθήματα και αποφυγή ενημέρωσης (81%), συνειδητή διακοπή ενημέρωσης (52%) και βελτίωση ψυχολογίας σε όσους συνειδητά επιλέγουν να κάνουν διάλειμμα από τις ειδήσεις σε ποσοστό 87%. Αυτά προκύπτουν από έρευνα της Σχολής Δημοσιογραφίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου της Θεσσαλονίκης, στα μέσα του 2025.
Όχι ότι σας πολυνοιάζει, αλλά αυτό το ψυχικό βάρος δεν το νιώθει μόνο το κοινό, αλλά και οι επαγγελματίες των ειδήσεων.
Υπάρχουν οι όροι “news fatigue” ή “infobesity” που περιγράφουν το φαινόμενο και το συναίσθημά μας όταν καταναλώνουμε περισσότερες βαριές και τραγικές ειδήσεις απ’ όσες μπορούμε να μεταβολίσουμε. Όχι ότι σας πολυνοιάζει, αλλά αυτό το ψυχικό βάρος δεν το νιώθει μόνο το κοινό, αλλά και οι επαγγελματίες των ειδήσεων, δηλαδή οι δημοσιογράφοι, οι εικονολήπτες, οι μοντέρ κι όλοι όσοι εμπλέκονται στη διαδικασία της μετάδοσης των ειδήσεων. Μην σας πω ότι καμιά φορά αυτοί είναι οι πιο “καμένοι”, κι ας είναι εκπαιδευμένοι να κάνουν ακριβώς αυτή τη δουλειά.
Παραδέχομαι λοιπόν ότι είμαι ένα ειδησεογραφικό πτώμα. Δεν φτάνει πάντα το επαγγελματικό ενδιαφέρον για τις εξελίξεις για να κερδίσω την κόπωση. Ούτε η ενοχική φωνούλα “μα καλά εδώ κάθε μέρα τόσοι άνθρωποι σκοτώνονται κι εσύ δηλώνεις εξουθενωμένη;”. Μα για αυτό ακριβώς καλή μου φωνούλα νιώθω έτσι, διότι μετράμε τους νεκρούς σε εκατοντάδες κάθε μέρα. Είναι και άπειρα και αδιανόητα όσα συμβαίνουν τις 3 τελευταίες εβδομάδες στη Μέση Ανατολή, είναι ακραία όσα γίνονται εδώ και 2,5 χρόνια στη Γάζα, είναι τρομακτική η κανονικοποίηση του πολέμου στην Ουκρανία, είναι μπρουτάλ ο εμφύλιος στο Σουδάν, είναι φρικτή η βία που βλέπουμε απ’ το πρωί ως το βράδυ, από τον πόλεμο μέχρι την εγκληματικότητα στις γειτονιές.
Στο δια ταύτα, με βεβαιότητα σας λέω οι θετικές ειδήσεις θα είναι πάντα σπανιότερες.
Η στιγμή που με έβγαλε από τη δική μου φούσκα υπερπληροφόρησης ήταν την Τρίτη τα ξημερώματα όταν είδα λίγα δευτερόλεπτα από τη χορογραφία του Δημήτρη Παπαϊωάννου στη Rosalia, στη συναυλία της στη Λυών. Είχα ξεμάθει σε τόση ομορφιά σε μια οθόνη. Σε κάθε επανάληψη του βίντεο ακούγοντας το “La Perla” ηρεμούσαν τα αυτιά μου και τα μάτια μου, έσβηνα αποθηκευμένες άγριες εικόνες σαν να έκανα white balance στο μυαλό μου. Και μετά, άλλαξε η επικαιρότητα και το πρωί ασχολούμουν με πάπιες που αρμένιζαν χαρούμενες στη λίμνη; Ε όχι, απλώς είχα προλάβει να πάρω μια αναπνοή, μια μικρή απόσταση από τον όλεθρο και την αποκτήνωση. Ο καθένας και η καθεμία όπως μπορεί.
Στο δια ταύτα, με βεβαιότητα σας λέω οι θετικές ειδήσεις θα είναι πάντα σπανιότερες, οι σοβαρές ειδήσεις θα περιγράφουν συχνότερα τραγικά γεγονότα απ’ ό,τι ευχάριστες ανατροπές, καθώς τα γεγονότα -άρα και οι ειδήσεις- δημιουργούνται από τους ανθρώπους, τη φύση και την ίδια τη συγκυρία της αληθινής ζωής, άρα μην περιμένουμε πολλά θαύματα. Με συμφέρει να σας πω να κάνετε break από την ειδησεογραφία; Όχι και δεν θα σας το προτείνω, καθώς δεν είναι η ειδησεογραφία που φέρνει κόπωση από μόνη της αλλά η δική μας συνεχής, αφιλτράριστη και random έκθεση σε όλα όσα συμβαίνουν στον κόσμο. Ειδικά στις έντονες περιόδους με άγρια επικαιρότητα, όπως πόλεμοι, πανδημίες, φυσικές καταστροφές και ανθρώπινες τραγωδίες, θέλει λίγη ρέγουλα, σαν το “είχα πρόγραμμα” στις Πανελλήνιες: σύνοψη ειδήσεων 1-2 φορές την ημέρα και κάποιες αναλύσεις και explainer από αξιόπιστα μέσα ενημέρωσης.
Ε και καμιά Rosalia πού και πού για να ομορφαίνει η ζωή.
Γιατί Υπάρχουμε
