Για μία Τύπου Ελευθερία ζούμε

Είναι η πρακτική του περιορισμού της ελευθερίας του Τύπου από κρατικές Αρχές ή άλλους φορείς εξουσίας, με απώτερο στόχο την παρεμπόδιση ανταλλαγής πληροφοριών, ιδεών και απόψεων, οι οποίες είναι αντίθετες προς τις αρχές τους.

Στις μορφές της λογοκρισίας συγκαταλέγονται, μεταξύ άλλων:

• η κατάσχεση εντύπων
• η απαγόρευση ορισμένων θεμάτων ή απόψεων
• η επιβολή ποινών σε δημοσιογράφους
• η πίεση σε δημοσιογράφους και μμε να μην εναντιώνονται σε συγκεκριμένα συμφέροντα
• οι νομικές τακτικές εκφοβισμού.

Ο όρος SLAPPs (Strategic Lawsuits Against Public Participation – Στρατηγικές Αγωγές κατά της Συμμετοχής του Κοινού) αναφέρεται σε προσχηματικές μηνύσεις ή αγωγές που κατατίθενται από κάποιο πρόσωπο ή οργανισμό ενάντια σε ΜΜΕ, δημοσιογράφους, και ομάδες υπεράσπισης ανθρώπινων δικαιωμάτων που τους ασκούν κριτική.

Σκοπός των SLAPPs είναι ο εκφοβισμός, μέσω της ηθικής και οικονομικής εξουθένωσης, και η αποτροπή της παραπάνω ενασχόλησης με τις συγκεκριμένες υποθέσεις.

fyi: Τον Φεβρουάριο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την οδηγία Anti-SLAPP, που στόχο έχει να προστατεύσει όσους/ες ερευνούν θέματα δημόσιου συμφέροντος. Τα κράτη-μέλη θα πρέπει να την εφαρμόσουν μέχρι το 2026.

Ο όρος SLAPP εμφανίστηκε τη δεκαετία του ’80 από Αμερικανούς καθηγητές νομικής, που παρατήρησαν τεράστια αύξηση σε αγωγές για επιθετικά δημοσιεύματα στις ΗΠΑ.

Δεκαετίες αργότερα, τα SLAPPs χρησιμοποιήθηκαν από πολιτικούς ή/και επιχειρηματίες, όπως ο D. Trump, ο οποίος έχει ζητήσει μεγάλες αποζημιώσεις από δημοσιογράφους για θέματα που θεωρούσε ότι τον δυσφημούσαν.

Στην Ελλάδα, το φαινόμενο εντάθηκε την τελευταία 10ετία εναντίον δημοσιογράφων που επιχείρησαν να ερευνήσουν θέματα, κυρίως περιβαλλοντικά.

Στις περισσότερες περιπτώσεις οι μηνυτές είναι επιχειρήσεις, εταιρείες και άνθρωποι με πολιτική ή οικονομική δύναμη και εξουσία.

Ο παγκόσμιος δείκτης ελευθερίας του Τύπου (World Press Freedom Index) των RSF κατατάσσει την Ελλάδα στην 107η θέση μεταξύ 180 χωρών για το 2023, με βαθμολογία 55,2.

Η βαθμολογία των χωρών προκύπτει από την αξιολόγηση του πολιτικού, νομικού, οικονομικού και κοινωνικού πλαισίου, αλλά και της ασφάλειας.

Πρώτες και καλύτερες:

1. Νορβηγία 95,18

2. Ιρλανδία 89,91

3. Δανία 89,48

4. Σουηδία 88,15

5. Φινλανδία 87,94

Τελευταίες και καταϊδρωμένες:

176. Τουρκμενιστάν 25,82

177. Ιράν 24,81

178. Βιετνάμ 24,58

179. Κίνα 22,97

180. Βόρεια Κορέα 21,72