Ας ξεκινήσουμε από κάτι βασικό. Τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Eurostat δείχνουν πόσοι Ευρωπαίοι ασχολούνται πραγματικά με το να ελέγξουν αν κάτι που είδαν σε ειδησεογραφικά sites ή στα social media είναι αληθινό.
Το 2025, ο μέσος όρος στην ΕΕ ήταν μόλις 29,2%. Χοντρικά, δηλαδή, 3 στους 10 μπήκαν στη διαδικασία να τσεκάρουν λίγο περισσότερο αυτό που είδαν. Βλέποντας την Ιρλανδία στην κορυφή με 63,6%, έκατσα κι εγώ ο καρμίρης να βρω τη θέση της Ελλάδας, ελπίζοντας ότι αυτή τη φορά μπορεί να σκοράρουμε καλύτερα.
Γιατί, λέω, ρε φίλε δεν μπορεί, πονηρεμένος λαός είμαστε, έχουμε στην κουλτούρα μας αντανακλαστικά απέναντι στην υποψία ότι κάποιος πάει να μας εξαπατήσει.
Μόλις το 9,8% των Ελλήνων μπήκε στη διαδικασία να ελέγξει αν κάτι που είδε στο ίντερνετ αληθεύει ή όχι.
Παράλληλα, έχουμε αποδείξει επανειλημμένως το πόσο λίγο εμπιστευόμαστε τα ΜΜΕ. Σύμφωνα με το Digital News Report 2026, μόλις το 18% των Ελλήνων δηλώνει ότι εμπιστεύεται τις ειδήσεις τις περισσότερες φορές.
Τέλος πάντων, τελευταίοι βγήκαμε στην έρευνα παιδιά, μην αναρωτιέστε.
Μόλις το 9,8% των Ελλήνων μπήκε στη διαδικασία να ελέγξει αν κάτι που είδε στο ίντερνετ αληθεύει ή όχι. Ούτε 1 στους 10 δηλαδή.
Μερικές εντελώς αντιεπιστημονικές πιθανές εξηγήσεις:
- Οι απατεώνες όλου του κόσμου δημιουργούν tailor-made περιεχόμενο για το μυαλό του Έλληνα. Σε αυτό το γράφημα δηλαδή είμαστε πρώτοι.
- Οι Έλληνες δεν πιστεύουν έτσι κι αλλιώς τίποτα, οπότε δεν θα ασχοληθούν κιόλας να ελέγξουν.
- Είναι τόσο θλιβερά τα πράγματα στην Ελλάδα που οι χρήστες θα “πιαστούν” από οτιδήποτε μπορεί να τους αποσπάσει από την καθημερινότητά τους.
Θα ήθελα πραγματικά να μαζέψω απόψεις για να καταλάβω καλύτερα τι συμβαίνει. Και το λέω έτσι γιατί νιώθω πως είμαστε και σε ένα σημείο καμπής σχετικά με όλα αυτά, το timing είναι κρίσιμο.
Το feed σου θέλει απλώς να μείνεις εκεί που είσαι. Να κάνεις swipe, να θυμώσεις, να γελάσεις, να στείλεις κάτι κάπου και μετά να συνεχίσεις στο επόμενο. Δεν περιμένει από εσένα να ανοίξεις ένα δεύτερο tab, να ψάξεις την αρχική πηγή και να αφιερώσεις πέντε λεπτά για να καταλάβεις αν αυτό που είδες συνέβη πραγματικά.
Και εδώ το AI μπαίνει στο chat (διπλής).
Το καλοκαίρι που έφυγε, πέρασαν από μπροστά μου ψεύτικα βίντεο όλων των ειδών: ψεύτικα στιγμιότυπα από πλημμύρες στο Νεπάλ, το βίντεο με το άλογο που προσκυνάει μια εικόνα (ο Άγιος Bojack), βίντεο με σπάνια ζώα που είδαν ΟΛΟΙ στις ελληνικές θάλασσες, άπειρες AI διαφημίσεις και φυσικά μην ξεχνάμε το περιεχόμενο από κανονικούς creators που αναλύουν τα καλά/κακά/εξελίξεις/μέλλον/περσόνες που σχετίζονται με το AI.
Μέσα στη θάλασσα αμφιλεγόμενου περιεχομένου επιτέλους ένιωσα ελεύθερος να το σταματήσω το doom scrolling. Γιατί πολύ απλά μπούχτισα και το FOMO μου εξαφανίστηκε μόνο του.
Σημείωσα λοιπόν νοητά τον Αύγουστο του 2026 ως ένα σημείο στον χρόνο που ο πατέρας μου ακόμη μπορεί να ξεχωρίσει το αληθινό από το ψεύτικο περιεχόμενο.
Με αυτό το κείμενο δεν θα δώσω κάποια λύση.
Θα μοιραστώ μόνο τη στιγμή που συνειδητοποίησα πως ο πατέρας μου -δεινός καταναλωτής YouTube- κατανάλωνε σαν στραγάλια τα YouTube Shorts. Μετά από μερικά swipes του συνειδητοποίησα πως σε ένα 70% ήταν AI-generated.
Αναγκάστηκα να του κάνω τεστ για κάθε ένα που πέρναγε, ρωτώντας τον εάν είναι αληθινό ή όχι. Προς μεγάλη μου χαρά τα βρήκε όλα. Έχει πιάσει ποια είναι τα σημεία στην εικόνα που προδίδουν ότι πρόκειται για εντελώς ψηφιακό προϊόν.
Σημείωσα λοιπόν νοητά τον Αύγουστο του 2026 ως ένα σημείο στον χρόνο που ο πατέρας μου ακόμη μπορεί να ξεχωρίσει το αληθινό από το ψεύτικο περιεχόμενο.
Μάλλον θα επαναλάβω το ίδιο τεστ του χρόνου τέτοια εποχή. Και μάλλον, μέχρι τότε, κάποιος θα έχει φροντίσει να έχει εξελιχθεί τόσο πολύ η τεχνολογία, ώστε το AI-generated περιεχόμενο να μην είναι πλέον ανιχνεύσιμο από το γυμνό μάτι ενός 70χρονου.
Σήμερα μπορεί να είναι ένα ψεύτικο βίντεο από μια φυσική καταστροφή στο Νεπάλ, αύριο μπορεί να είναι ένας πολιτικός που λέει κάτι που δεν είπε ποτέ.
Ελπίζω κάποια στιγμή οι πλατφόρμες να ψηθούν να ασχοληθούν σοβαρά με την κατάσταση: να επισημαίνουν με σαφήνεια το συνθετικό περιεχόμενο, να περιορίζουν ό,τι δημιουργείται με σκοπό την εξαπάτηση και να βοηθήσουν αυτούς τους 9 στους 10 Έλληνες που δεν ελέγχουν όσα βλέπουν να μην πέσουν θύματα.
Γιατί σήμερα μπορεί να είναι ένα ψεύτικο βίντεο από μια φυσική καταστροφή στο Νεπάλ, αύριο μπορεί να είναι ένας πολιτικός που λέει κάτι που δεν είπε ποτέ.
Και έρχονται και εκλογές.
Γιατί Υπάρχουμε
