Με τις ψήφους της Νέας Δημοκρατίας εγκρίθηκε από τη Βουλή το νομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης με το οποίο ενσωματώνεται στην ελληνική νομοθεσία η ευρωπαϊκή Οδηγία 2024/1069 για την αντιμετώπιση των στρατηγικών αγωγών κατά της συμμετοχής του κοινού (Strategic Lawsuits Against Public Participation), γνωστών ως SLAPP.
Οι SLAPP είναι αγωγές που, σύμφωνα με τον ορισμό και τη φιλοσοφία της Οδηγίας, δεν αποσκοπούν μόνο στη δικαστική δικαίωση του ενάγοντος, αλλά μπορεί να χρησιμοποιούνται καταχρηστικά για να εκφοβίσουν, να επιβαρύνουν οικονομικά ή να αποθαρρύνουν δημοσιογράφους, πολίτες, ακτιβιστές και οργανώσεις από τη συμμετοχή στον δημόσιο διάλογο.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει, μεταξύ άλλων, τη δυνατότητα πρώιμης απόρριψης μιας αγωγής, όταν το δικαστήριο κρίνει ότι είναι “προδήλως αβάσιμη”. Στόχος είναι να αποφεύγεται η πολύχρονη και δαπανηρή εκδίκαση υποθέσεων που εμφανίζουν εξαρχής καταχρηστικά χαρακτηριστικά.
Οι SLAPP είναι προσχηματικές αγωγές που έχουν στόχο να φοβίσουν και να εξαντλήσουν οικονομικά δημοσιογράφους και πολίτες που ασκούν δημόσια κριτική.
Ωστόσο, κόμματα της αντιπολίτευσης και μερίδα νομικών υποστηρίζουν ότι οι προβλέψεις του νομοσχεδίου δεν επαρκούν για την ουσιαστική προστασία των εναγομένων. Μεταξύ των βασικών ενστάσεων είναι ότι δεν αποσαφηνίζεται επαρκώς η έννοια της “προδήλως αβάσιμη” αγωγής, γεγονός που αφήνει περιθώρια διαφορετικών δικαστικών ερμηνειών.
Κριτική ασκείται επίσης στην προθεσμία των 30 ημερών που προβλέπεται για την υποβολή σχετικού αιτήματος από τον εναγόμενο, καθώς θεωρείται περιορισμένη για την προετοιμασία μιας σύνθετης υπόθεσης. Ενστάσεις προκαλεί επίσης το γεγονός ότι η υποχρέωση του ενάγοντος να αποδείξει τη βασιμότητα της αγωγής του φαίνεται να ενισχύεται κυρίως στο στάδιο της πρώιμης απόρριψης και όχι κατ’ ανάγκην σε ολόκληρη τη δίκη.
Παράλληλα, η εξαίρεση υποθέσεων που αφορούν την ευθύνη οργάνων του Δημοσίου για πράξεις ή παραλείψεις κατά την άσκηση κρατικής εξουσίας δημιουργεί ερμηνευτικά ερωτήματα, καθώς θα μπορούσε να περιορίσει την προστασία σε περιπτώσεις δημόσιας κριτικής προς κρατικές υπηρεσίες ή φορείς.
Πηγές: ΑΠΕ-ΜΠΕ, Εφημερίδα των Συντακτών
Γιατί Υπάρχουμε
