Μελέτη σε 7.000+ καθημερινά αντικείμενα από το Ην. Βασίλειο, από το 1800 μέχρι το 2020, έδειξε ότι γίνονται όλο και πιο γκρι, με τις αποχρώσεις του να αυξάνονται από περίπου 10% το 1800 σε περίπου 40% το 2020.
Και πιο εμπειρικά, δεκάδες users στο TikTok παρατηρούν ότι το χρώμα έχει φύγει από τα αυτοκίνητα, από τα καθίσματα αεροπορικών, από το color grading στις ταινίες, ακόμα και από τα φώτα στους δρόμους.
Για πολλά χρόνια, αλλά περισσότερο τις δεκαετίες του ’60-’70.
Τη δεκαετία του ’60, τα έντονα χρώματα είχαν συνδεθεί με την προοδευτική πολιτική, την ελευθερία έκφρασης και τα ψυχεδελικά ναρκωτικά. Περίπου την ίδια εποχή που οι χημικές βαφές, που πρωτοδημιουργήθηκαν τον 19ο αιώνα, έγιναν φθηνές και προσβάσιμες.
Μία δεκαετία αργότερα, όμως, το χρώμα άρχισε να συνδέεται με τον καταναλωτισμό και την εμπορικότητα. Τότε η επαναστατικότητα και η αντίσταση συνδέθηκαν με το κίνημα του punk και το μαύρο χρώμα.
Ναι. Τα χρώματα σημαίνουν πράγματα αλλά αυτά τα νοήματα δεν είναι σταθερά. Αλλάζουν (ακόμα και εντελώς) ανάλογα με το πλαίσιο.
παράδειγμα 1
Το κόκκινο στο φανάρι σημαίνει απαγόρευση, το κόκκινο στη διαφήμιση σημαίνει π.χ. έλξη.
παράδειγμα 2
Το μωβ όταν ακόμα ήταν ακριβή η παραγωγή του (από τον αδένα θαλάσσιου σαλιγκαριού) συνδεόταν με τον πλούτο, αλλά σταδιακά έγινε ένα ακόμα χρώμα.
Σύμφωνα με ανθρωπολόγους, φταίει ότι για καιρό τα έντονα και τα πολλά χρώματα συνδέθηκαν με την προσπάθεια απόσπασης της προσοχής του “καταναλωτή”, δηλαδή με τη διαφήμιση.
Έτσι, ο κόσμος “κουράστηκε” και άρχισε να αναζητά πιο ήπια και μουντά χρώματα στα αντικείμενα που χρησιμοποιεί, που βάζει στο σπίτι του ή που φοράει, σε μια προσπάθεια να βρει “ηρεμία”.
Αυτός ο κορεσμός με το χρώμα έχει κάνει δημοφιλείς αισθητικές όπως η σκανδιναβική* και, σε συνδυασμό με την αυξανόμενη προσπάθεια των εταιρειών να δείχνουν πιο “φιλικές προς το περιβάλλον” (έστω και μόνο επικοινωνιακά), βλέπουμε ουδέτερες, φυσικές αποχρώσεις να κυριαρχούν παντού.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το rebranding των McDonald’s το 2006, όταν εγκατέλειψαν το έντονο κόκκινο και κίτρινο και στράφηκαν σε πιο “φυσικούς” τόνους καφέ και πράσινου.
*απλοί χώροι όπου κυριαρχούν ουδέτερες ψυχρές αποχρώσεις
Στη “δυτική” φιλοσοφία το χρώμα θεωρούνταν ανέκαθεν “υποδεέστερο”.
Σύμφωνα με τον συγγραφέα του “Chromophobia”, από τον Πλάτωνα κιόλας, το χρώμα θεωρούνταν “θόρυβος” που αποσπά από τη λογική, ενώ ο Αριστοτέλης πίστευε ότι η αξία της τέχνης βρίσκεται στη μορφή, όχι στα χρώματα.
Αυτή η μακρά φιλοσοφική προκατάληψη υπέρ της μορφής και κατά του χρώματος μπορεί να εξηγεί και τη σημερινή τάση προς το άχρωμο.
Με την αύξηση των ανθρώπων που δουλεύουν εξ αποστάσεως, τα καφέ π.χ μετατρέπονται από χώρους επικοινωνίας και χαλάρωσης σε χώρους co-working, υιοθετώντας λιτή και αυστηρή αισθητική, με σκοπό τη συγκέντρωση και την παραγωγικότητα.
Παράλληλα, τα γκριζωπά χρώματα, ως πιο ουδέτερα, είναι πιο ελκυστικά σε περισσότερο κόσμο κάνοντας π.χ. εταιρείες real estate και ενοικιαστές να τα προτιμούν.
Σύμφωνα με έρευνα, τέτοιες αποχρώσεις μπορούν να αυξήσουν την τιμή πώλησης ενός ακινήτου στις ΗΠΑ κατά σχεδόν $5.000.
